26 april 2021

Persoonlijke teksten schrijven: zo doe je dat

door Ruben den Boer in 'Kennis'

Persoonlijke teksten zorgen voor meer vertrouwen bij je lezers en voor een hogere conversie*. En ze lezen ook nog eens lekker. Maar hoe zorg je ervoor dat jouw teksten écht persoonlijk aanvoelen? In deze blog geef ik je 9 tips die je direct kunt toepassen.

Dit artikel verscheen eerder op Frankwatching

Een persoonlijke tekst. Wat is dat eigenlijk? Je kan zeggen dat een tekst persoonlijk is als lezers het gevoel hebben dat er een persoon achter de tekst zit. Dat ze geen tekst van een computer lezen, maar van een mens van vlees en bloed. Dat klinkt logisch, maar zeker in een digitale omgeving kan er een grote afstand ontstaan tussen schrijver en lezers.

Het gevoel dat de tekst van een echt mens afkomt, noemen informatica- en psychologie-experts ‘social presence’. Oftewel: sociale nabijheid. Hoe stimuleer je die sociale nabijheid in jouw teksten? Negen tips:

 

  1. Schrijf zoals je praat
  2. Speel in op emoties
  3. Verklein de afstand tot je lezers
  4. Citeer echte mensen
  5. Ga in gesprek met je lezers
  6. Verwerk jezelf in de tekst
  7. Gebruik foto’s van mensen
  8. Vertel wat over jezelf
  9. Voor gevorderden: spreek je tekst in

 

1. Schrijf zoals je praat

Deze tip is heel simpel: wil je een persoonlijke tekst schrijven? Schrijf dan als een persoon. Schrijf dus zoals je praat. In de praktijk betekent dat korte zinnen en heldere taal. Verplaats je in je doelgroep, en schrijf je verhaal op zoals je het je lezers over een kop koffie zou vertellen.

Dus niet: “Upload in onderstaand veld uw factuur ter bewijsvoering van de gemaakte kosten om deze te kunnen declareren.”

Maar: “Upload hieronder je factuur om je geld terug te krijgen.”

Je tekst moet natuurlijk wel leesbaar blijven. Schrijf dus niet letterlijk zoals je praat. Dan krijg je waarschijnlijk een tekst vol hmm’s en uhh’s. Daar worden je lezers niet blij van.

2. Speel in op emoties

Mensen zijn emotionele wezens. Daar kan jij gebruik van maken als je je teksten persoonlijker wilt maken. Met beeldspraak, gezegdes en bijvoeglijke naamwoorden kan je op de emoties van je lezers inspelen. Gebruik bijvoorbeeld krachtwoorden als ‘openhartig’, ‘beeldschoon’ of ‘vernederend’ om je tekst tot leven te wekken.

De grens tussen emotionele en misleidende teksten is soms erg dun

In de krantenkop ‘Zo plukt OM criminelen voor miljoenen leeg’ maken de woorden ‘miljoenen’ en ‘leegplukken’ de tekst emotioneler. Dit is duidelijk door een mens met gevoelens, gedachten en emoties geschreven. Sla hier niet in door. De grens tussen emotionele en misleidende teksten is soms erg dun.

3. Verklein de afstand tot je lezers

Als je de afstand tussen jou en je lezers kleiner wilt maken, moet je afstandelijke taal natuurlijk vermijden. Dus geen ‘u’ maar ‘jij’, geen ‘wij van…’ maar ‘ik’. Respect voor je lezers is belangrijk. Maar dat respect zit niet in het woordje ‘u’. Sterker nog, volgens communicatie-expert Olaf Geysendorpher wordt ‘u’ soms juist als betuttelend ervaren.

4. Citeer echte mensen

Haal je bronnen aan in je tekst? Citeer deze dan, en noem altijd liever een persoon dan een organisatie. Daarmee krijgen je lezers het gevoel dat die bronnen ook echte mensen zijn. Een citaat van Jaap van Dissel voelt een stuk persoonlijker dan een rapport van het RIVM.

5. Ga in gesprek met je lezers

Iets aan je lezers vertellen is één ding, maar het wordt pas écht persoonlijk als je met elkaar in gesprek gaat. Met een klein beetje interactie maak je van een vlakke tekst al een gesprek. Stel je lezers bijvoorbeeld een directe vraag: “Hoe denk jij hierover?” “Hoe pak jij dat aan?” “Heb jij je vakantie al geboekt?”

Reactieveld nu.nl

Het wordt nog interessanter als je een reactieveld, poll of deelknop toevoegt aan je verhaal. Nu.nl doet dat met NUjij (hierboven een voorbeeld van de reacties onder het nieuws dat Dotan met een nieuw album komt). Onder hun artikelen kunnen lezers met elkaar én met de redactie in gesprek gaan. Dat is nog eens persoonlijk!

6. Verwerk jezelf in de tekst

Voor sommige schrijvers is het gebruik van ‘ik’ nog steeds verboden. Waarom? Mogen mensen niet weten dat jij de tekst hebt geschreven? Oké, het past niet altijd. Het zou gek zijn als een redacteur bij de Belastingdienst ‘ik’ zou gebruiken in een artikel over de belastingaangifte. Maar vaak is ‘ik’ juist een fijne, persoonlijke toevoeging aan een tekst. Kijk bijvoorbeeld eens naar de volgende twee zinnen:

“In de kleedkamer wordt pas duidelijk hoe lang de basketballer echt is.” 

“Als ik de kleedkamer binnenloop, zie ik pas hoe lang de basketballer echt is.”

Welke versie voelt persoonlijker aan? Het antwoord lijkt mij duidelijk.

7. Gebruik foto’s van mensen

Je schrijfstijl is niet het enige wat een tekst persoonlijk kan maken. Ook de aankleding van je tekst kan voor een persoonlijke touch zorgen. Gebruik bijvoorbeeld foto’s van mensen. Die maken een tekst menselijker, warmer en persoonlijker. Tenminste, zolang je geen cliché stockbeelden gebruikt.

Zeker wanneer je een persoon interviewt of vaker citeert is het handig om een portretfoto toe te voegen aan je tekst. Dan hebben je lezers meteen een beeld bij de persoon achter de uitspraken.

8. Vertel wat over jezelf

Wil jij duidelijk maken dat er een echt persoon achter jouw tekst zit? Vertel dan wat over jezelf. Dat doe je natuurlijk al een beetje als je schrijft zoals je praat of wanneer je ‘ik’ in de tekst gebruikt. Maar je kan nog een stap verder gaan als je voor persoonlijke teksten wilt gaan.

Een persoonlijke tekst in 'over de schrijver'

Een ‘Over de schrijver’-blok (met portret!) geeft jouw tekst een persoonlijke touch. Zo weten je lezers niet alleen dat er een persoon achter het verhaal zit, maar ook wie die persoon is. Is zo’n blok geen optie? Zet dan je naam boven je tekst. Dat maakt je verhaal al persoonlijker. “Door de redactie” boven je blog of artikel is echt een no-go.

9. Voor gevorderden: spreek je tekst in

Dan nog een laatste tip voor gevorderden: spreek je tekst eens in. De Correspondent, Wikipedia en grote kranten als de Volkskrant en NRC experimenteren hier al volop mee. Het kost veel werk en geld, maar het is de ultieme manier om te laten zien dat jouw teksten van een echt persoon afkomen. Namelijk van jou.

Bestaat er zoiets als te persoonlijk?

Met deze negen tips tover jij je artikelen en blogposts om tot écht persoonlijke teksten. Maar kan je daarin ook te ver gaan? Hoe persoonlijk je jouw teksten kan en moet maken, ligt aan een paar dingen: je publiek, de identiteit van jouw organisatie en het doel van je tekst.

In sommige gevallen is een persoonlijke tekst niet nodig of gewenst. Een handleiding, een persbericht of de algemene voorwaarden hoeven niet persoonlijk te zijn. Maar meestal is een persoonlijke tekst duidelijker, leuker en waardevoller voor lezer en schrijver. Doen dus!

Hulp nodig bij het schrijven van persoonlijke teksten?

Neem dan contact met ons op. Wij helpen je graag met het maken van persoonlijke teksten en andere content die beklijft.

*Bron inleiding: Maud Ebbekink

Overige blogs

Een stapel magazines

Favorieten van Beklijf #10: magazines die ons (nog steeds) inspireren

Magazines hebben het niet makkelijk. De oplages dalen al jaren, grote titels leggen het loodje en redacties worden massaal ontslagen*. Jammer, want tijdschriften zijn een...

Lees verder...
professor Odette Scharenborg van TU Delft

TU Delft: ‘Onze verhalen laten zien hoe wetenschappers bijdragen aan een betere wereld’

Bij sommige organisaties zit duurzaamheid in het DNA. Deze betekenisvolle organisaties zetten wij in de spotlights. Hoe vertalen zij hun maatschappelijke missie naar aansprekende content?...

Lees verder...